Wandelen door de bomen

5. Wandelen door de bomen: the making of

Het dierenpark Planckendael wil méér zijn dan enkel een ‘park voor dieren’. Het wil ook het belang tonen van de natuur, het landschap, het ecosysteem. Op een bepaald ogenblik groeide het idee om ook de wereld van de bomen te laten ontdekken, tot boven in de hoogste kruinen!

De keuze viel op een groepje indrukwekkende lindebomen. Hoe kom je nu tot helemaal boven, tussen de bladeren? Ga je ladders zetten, of touwen hangen? Dat leek toch niet zo'n goed idee, ... het is veel te gevaarlijk, met zoveel bezoekers tegelijk!

Daarom werd gedacht aan een metalen brugconstructie door de kruinen van de bomen heen. De grote uitdaging was om ‘dat gevaarte’ goed en veilig neer te poten, zonder de bomen en vooral hun wortels te beschadigen. Want dat zou pas sneu zijn: je maakt een prachtige constructie en een paar jaar later zijn de bomen dood!

Om zo’n zware constructie te plaatsen, heb je op de grond steun nodig; anders zakt alles scheef of weg in de bodem. In normale omstandigheden zou je een stevig blok beton gieten, waarin je de steunpilaren vastmaakt. Hier kon dat niet, want de boomwortels zaten in de weg. Deze wortels zijn bovendien een luchtige bodem gewoon, en dat moet je best zo houden. De schrik zat er in dat de vrachtwagens en kranen de bodem zouden samendrukken tot een ondoordringbare massa, en dat de wortels zouden afsterven…
Om zeker geen risico te lopen, nam men specialisten onder de arm. Er werd een heus stappenplan uitgewerkt.

Hoe ziet dit stappenplan er uit?

1ste stap
Het meten van de gronddruk – je moet weten hoe dicht de gronddeeltjes hier op mekaar gepakt zitten. Na afloop van de werken moet de gronddruk dezelfde zijn als vóór de werken; dan ben je zeker dat onze bomen het goed hebben.

2de stap
Ontwerp van de plannen voor de wandelweg doorheen de boomkruinen, en het vastleggen van de punten waar de trappen en looppaden moeten worden ondersteund. Die steunpunten (of draagpunten) mogen niet bovenop een wortel komen. Op die steunpunten worden later héél diepe, smalle putten gegraven waar zuilen beton in worden gegoten – dus wortels mogen daar niet in de weg liggen.

3de stap
Het uitgraven van de grond tot op een halve meter diepte op elk draagpunt.
Dit is handenarbeid, maar erg belangrijk, want als er nu toch nog een belangrijke wortel in de weg ligt, kan men het punt nog verplaatsen zonder dat er onherroepelijke schade wordt aangericht.

4de stap
Men weet nu waar men beton moet gieten. Uitdokteren maar hoe je daar kan geraken met zwaar materiaal zonder de bodem helemaal samen te drukken. De bodem wordt beschermd door de aanleg van een werfweg die de rechtstreekse druk op de grond zoveel mogelijk wegneemt. Dat doet men met rijplaten en drukverdelingsmatten.

5de stap
Door het grondwaterpeil zitten de hoofdwortels van deze boom niet dieper dan een halve meter . Na het manuele graafwerk kan een boortoren dit zware labeur overnemen. Die boortoren wordt aangerold over een werfweg. Hiermee worden de schachten wel tot 10 meter diep uitgegraven.

6de stap
Eens gegraven, giet men het beton in de schacht en monteert men de steunpijlers die de ganse constructie moeten dragen.

7de stap
Alles is klaar voor de montage van de verschillende delen van de wandelweg, eigenlijk een soort metalen brug, waarvan de onderdelen al van tevoren in het atelier gemaakt zijn. Daar is een zware kraan voor nodig, die ook weer een eigen werfweg nodig heeft.

8ste stap
De kraan zet alle gemonteerde brugdelen netjes op hun plaats.

9de stap
De werfwegen kunnen weg. Men controleert de gronddruk – kwestie van na te gaan of alles echt wel goed afgelopen is. Goed nieuws! Er is bijna geen verschil met de eerste meting, vóór de werken begonnen... Gelukkig maar, want anders zouden we de grond terug losser moeten krijgen en beluchten, en dat is niet echt makkelijk.
De bezoekers kunnen nu naar hartelust 'wandelen door bomen'!